Azərbaycan Yüksəliş Partiyasının
Türkçülük düşüncəsinin öndərlərindən Yusuf Akçuranın
86-cı ölüm ildönümü ilə bağlı anım mesajı
Türk Dünyasının görkəmli şəxsiyyəti Yusuf Akçura Türkçülük hərəkatının aparıcı mütəfəkkiri və tarixçisidir. Onun həyatı bir Türkçünün gənc yaşlarından etibərən mübarizəyə qoşulub ömrünün sonuna qədər bu mübarizəni davam etdirmənin hekayəsidir.
Yusuf Akçura Hərbi Kolleci bitirib 1897-ci ildə çevriliş cəhdində iştirak etdiyi üçün həbs olundu. Məhkəmə qərarı ilə məhkum edildi, amma sonra Sultanın fərmanı ilə Tripoliyə sürgün edildi. 1899-cu ildə İttihad və Tərəqqi Cəmiyyətinin köməyi ilə Tripoli şəhərində sərbəst hərəkət icazəsi aldı. Bir müddət sonra Fransaya qaçdı və Parisdəki Gənc Türklərə qatıldı və burada Siyasi Elmlər Kolecində oxudu.
1903-cü ildə "Osmanlı Dövlət Qurumlarının Tarixinə dair bir Məqalə" adlı elmi işi ilə koleci bitirib Rusiyaya qayıtdı. Kazanda müəllimlik elədi. Burada o, Rusiya Müsəlmanları İttifaqını yaradır və ona rəhbərlik edir.
Misirdə çıxan Şurayı Ümmet və Türk qəzetlərində çox sayda imzasız məqaləsi dərc edildi. Bunlar arasında 1904-cü ildə Türk qəzetində nəşr olunan "Üç Tarzı Siyaset" adlı bir sıra məqalələr xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu yazıda imperiya üçün seçimlərin "Osmanlıçılıq", "Panislamizm" və "irqə əsaslanan Türk millətçiliyi" olduğu və bunlardan sonuncusunun ən uyğun olduğu göstərilirdi.
II. Məşrutiyyətdən sonra İstanbula gələn Akçura, müxtəlif məktəblərdə dərs deyirdi. Bu dövrdə Türkçülük hərəkatına daha çox düşüncə səviyyəsində qatıldı. Türk Dərnəyinin və Türk Ocağının qurucuları arasında idi. Türk Yurdu'nun qurucusu və redaktoru oldu. Akçura, Osmanlı Türkləri ilə Osmanlı İmperiyası xaricindəki Türklərin yalnız dil və tarix sahəsindəki ortaq tarixlərinə əsaslanan bir birlik yarada bilməyəcəklərini müdafiə etdi.
Əhəmiyyətli əsərləri arasında; "Üç tərz siyasət", "Əli Kamal" və "Əhməd Ferid" cavabları ilə (1907; yb 1976), "Şərq Məsələsinə Tarixi Siyasi Qeydlər" (1920), "Siyasi və Sosial Fikirlər Çağdaş Avropa. Cərəyanlar "(1923)," Siyasət və İqtisadiyyata Bir neçə Ünvan və Məqalə "(1924)," Osmanlı İmperiyasının Parçalanma Dövrü ". Bundan əlavə, Türk ili (1928) adlı yazılar toplusu Türkçülük hərəkatının qaynaqlarını və inkişafını araşdıran hərtərəfli bir araşdırmadır.
Yusuf Akçura Türkiyə Böyük Millət Məclisinə seçilir, 1932-ci ildən ömrünün sonuna qədər Türk Dil Qurumuna rəhbərlik edir.
AY Partiya rəhbərliyi və üzvləri olaraq Türkçülüyün böyük müəllimlərdinən olan Yusuf Akçuranı yolumuzu aydınlatan əsərlərindən dolayı minnətdarlıq duyqusu ilə yad edir, ruhu şad olsun deyirik.
